ต้นไม้แห่งชีวิต

ต้นไม้แห่งชีวิตคืออะไรหรือ?

แน่นอน

ต้นไม้เป็นสิ่งมีชีวิต ย่อมต้องเป็นสิ่งมีชีวิต

แต่ต้นไม้แห่งชีวิตย่อมมีนัยที่ลึกลับอันพึงรู้

นับแต่โบราณมาในหลากหลายชนชาติแทบทุกชาติก็ว่าได้มีแนวคิดเกี่ยวกับต้นไม้แห่งชีวิต

ต้นไม้นั้นเป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นอมตะ ความอุดมสมบูรณ์ เป็นต้นไม้แห่งความอมตะ

ต้นไม้นั้นเป็นเส้นกั้นเขตแดนระหว่างความเป็นและความตายเป็นต้นว่าอียิปต์ บ้างก็ว่าเป็นยาอายุวัฒนะ

เช่นปรากฏในมหากาพย์กิลกาเมซว่ามีผู้ตามหายาที่ทำให้มีบุตรได้

ต้นไม้แห่งชีวิตปรากฎภาพในรูปลักษณ์ต่างๆ กัน ตามความเชื่อของคนแต่ละถิ่น

สมัยแอสซีเรียนแสดงภาพมีกิ่งก้านแตกย่อยคล้ายไม้กางเขน สมัยกลางก็มีใช้เป็นหินปักหลุมศพ

กุสตาฟท์ คลิมท์ จิตรกรออสเตรีย ผู้ทำงานในแบบอาร์ตนูโวต้นศตวรรษที่แล้ว

เขียนภาพชื่อต้นไม้แห่งชีวิตแสดงเป็นภาพต้นไม้อญู่กึ่งกลางภาพ ซ้ายขวาเป็นภาพชายหญิงต้นไม้กลางภาพมีลำต้นตั้งตระหง่าน

กิ่งก้านเสียดท้องฟ้า และรากแผ่ชำแรกลงสู่พื้นดิน เป็นนัยบ่งบอกความเชื่อมโยงสัมพันธ์กันของสามโลก

หรืออีกนัยคือความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของชายหญิง

ไทยเองก็มีตำนานพุทธศาสนาที่เกี่ยวเนื่องกับต้นไม้แห่งชีวิต

หากแต่ไทยเรานั้นเป็นต้นไม้แห่งความรู้ ต้นไม้แห่งปัญญาอันได้แก่ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ซึ่งพระพุทธองค์ประทับตรัสรู้นั่นเอง

จึงไม่แปลกที่จะพบภาพจิตรกรรมไทยโดยเฉพาะทางล้านนาเขียนภาพต้นโพธิ์ประดับผนังเป็นอันมาก

หากมองดูให้ดีความรู้ก็เปรียบดังต้นไม้

เมื่อได้อาหารอุดมสมบูรณ์ก็แตกกิ่งก้านออกดอกผลิใบ อาหารของความรู้ก็น่าจากการอ่าน

การเสาะแสวงหาความรู้เหมือนรากอันชำแรกไปในดินหาความอุดมสมบูรณ์

เมื่อต้นไม้แห่งความรู้งอกงามเจริญเติบโตแล้ว

ความรู้นั้นย่อมยากจะสูญหาย ไม่ตายไปจากความทรงจำ อยู่ยืนยงอมตะ

นี่อาจเป็นนัยของต้นไม้แห่งชีวิตก็ได้

2008-11-24